Kuligi i tory saneczkowe w okolicach Grindelwaldu

Trzy trasy, trzy zupełnie inne popołudnia

Saneczkowanie w okolicach Grindelwaldu bywa sprzedawane jako jedna atrakcja, ale te trzy realne opcje wcale nie są wymienne. Bussalp-Grindelwald to krótka, wybaczająca błędy trasa, z którą większość rodzin radzi sobie już za pierwszym razem. Trasa Grindelwald First jest dłuższa, częściowo oświetlona i podzielona na łatwiejszą dolną i trudniejszą górną połowę. Zjazd z Faulhorn to zupełnie inna propozycja: długa, wysoko położona, nieprzygotowana trasa dla osób, które już wiedzą, co robią na sankach, i są dość sprawne, by dojść pieszo do jej początku. Wybór złej trasy dla swojej grupy to główny sposób, w jaki popołudnie saneczkowe w regionie Jungfrau może się nie udać - bardziej niż pogoda.

Żadna z trzech tras nie wymaga wcześniejszego doświadczenia w konkretnej technice - drewniane sanki nie mają hamulca ani prowadzenia na krawędzi wartego tej nazwy, więc cała umiejętność sprowadza się do rozłożenia ciężaru ciała, wyczucia czasu i czytania nawierzchni przed sobą. Opanowanie tego zajmuje jakieś dziesięć minut, o czym więcej w dalszej części.

Bussalp-Grindelwald

Bussalp leży na wysokości około 1800 m, dojazd autobusem pocztowym ze stacji w Grindelwaldzie zajmuje około 20 minut, a sama droga jest zamknięta dla prywatnych samochodów powyżej pewnego punktu, gdy tylko rozpocznie się sezon śnieżny. Z Bussalp trasa saneczkowa schodzi z powrotem do wsi Grindelwald, około 4 km, tracąc mniej więcej 700 m wysokości na mieszance otwartych pastwisk i leśnej drogi. To najłatwiejsza trasa w regionie, na większości długości szeroka, i ta, którą warto wybrać na pierwszą próbę albo dla dzieci saneczkujących samodzielnie.

Wypożyczenie sanek jest dostępne na miejscu w Bussalp, więc nie trzeba wnosić ich autobusem. Należy liczyć się z kosztem rzędu CHF 15-25 za dzień, sanki i sznur wliczone, z niewielką kaucją lub dowodem osobistym zostawianym jako zabezpieczenie. Zjazd trwa zwykle 30-45 minut, dłużej z dziećmi lub w miękkim śniegu, a rozkład autobusu pocztowego z powrotem na górę warto sprawdzić przed decyzją o drugim zjeździe.

Bussalp przyciąga też sporo zimowych piechurów i miłośników rakiet śnieżnych, ponieważ ta sama droga i otwarte pastwisko łączą się z siecią tras na rakietach śnieżnych. W pogodny dzień widoki na Eiger, Mönch i Jungfrau są z trasy saneczkowej równie dobre, jak z każdego z oznakowanych szlaków.

Grindelwald First: ta długa Prywatna wycieczka łącząca Harder Kulm z Grindelwaldem to

jeden ze sposobów, by zobaczyć górną stację First bez konieczności zaliczania całego zjazdu saneczkowego, ale to sam zjazd jest głównym powodem, dla którego większość ludzi tam wjeżdża. First leży na wysokości 2168 m, dojazd gondolą z Grindelwald Grund zajmuje około 25 minut, a trasa saneczkowa biegnie wzdłuż linii gondoli w dwóch wyraźnych etapach, zwykle otwieranych osobno w zależności od śniegu.

Górny odcinek, First-Bort, jest trudniejszą połową: miejscami węższy, z ciaśniejszymi zakrętami i bardziej stromym średnim spadkiem, i to tam prędkość rośnie najszybciej, jeśli się jej nie kontroluje. Dolny odcinek, Bort-Grund, jest szerszy i bardziej wybaczający, a w dni, gdy otwarta jest tylko część trasy, to zwykle ta połowa pozostaje dostępna najdłużej w sezonie. Cała trasa First-Grund to blisko 15 km i jest regularnie opisywana jako jeden z najdłuższych zjazdów saneczkowych w regionie - choć “najdłuższy” oznacza tu najdłuższy ciągły zjazd w stylu przygotowanej trasy, a nie najdłuższy możliwy zjazd od grani powyżej, którym jest opisana dalej trasa z Faulhorn.

Pełny zjazd z First do Grund zajmuje zwykle 45-60 minut w rozsądnym tempie, dłużej z przerwami. Przewodnik po Grindelwald First opisuje szczegółowo gondolę, spacer po klifie oraz inne letnie i zimowe atrakcje na górze; ta strona skupia się wyłącznie na samym zjeździe saneczkowym.

Kuligi nocne na First

First organizuje oświetlone wieczory saneczkowe w wyznaczone noce zimą, zwykle raz lub dwa razy w tygodniu, w zależności od popytu i dostępności personelu, z wieczornym kursem gondoli wyznaczonym na zmierzch i oświetleniem trasy w dół do Bort lub Grund. To zupełnie inne doświadczenie niż zjazd w ciągu dnia - chłodniejsze, z konieczności wolniejsze, bo widoczność jest ograniczona nawet pod reflektorami, i zwykle połączone z przystankiem na fondue lub raclette w jednej z górskich restauracji przed zjazdem. Warto zabrać więcej warstw ubrania niż się wydaje, że potrzeba - stanie w oczekiwaniu na kurs gondoli po zmroku na wysokości 2000 m jest zimniejsze niż samo saneczkowanie.

Aktualny harmonogram kuligów nocnych warto sprawdzić na miejscu, zamiast zakładać stały termin cotygodniowy - zależy on od utrzymania pokrywy śnieżnej na dolnych odcinkach i od dostępności personelu do oświetlania i przygotowywania trasy, i jest to jedna z pierwszych rzeczy odwoływanych w roku ubogim w śnieg.

Zjazd z Faulhorn

Grań Faulhorn, osiągana pieszo lub na rakietach śnieżnych z Bussalp lub z First, prowadzi do jednego z najdłuższych zjazdów saneczkowych w Oberlandzie Berneńskim, schodzącego z powrotem do Bussalp na dystansie około 15 km, z dużą utratą wysokości od blisko 2600 m. To nie jest przygotowany, patrolowany stok w takim sensie, jak trasa First. To nieprzygotowana droga przez otwarty teren, całkowicie zależna od naturalnego śniegu, bez oświetlenia, bez infrastruktury ratowniczej na większości długości i bez realnej możliwości przerwania trasy w połowie inaczej niż pieszo.

Nadaje się dla osób, które już saneczkują pewnie, są dostatecznie sprawne na podejście piesze i czują się swobodnie w nawigacji po bezkształtnym białym terenie, jeśli widoczność się pogorszy. Nie nadaje się na pierwszą próbę saneczkowania, dla rodziny z małymi dziećmi ani dla nikogo bez odpowiedniej odzieży zimowej i sposobu sprawdzenia warunków przed wyjściem. W razie wątpliwości warto najpierw zrobić Bussalp lub dolną połowę First, i dopiero gdy się już wie, jak sanki zachowują się pod sobą przy prędkości, rozważyć Faulhorn.

Pogoda na grani nad Bussalp zmienia się szybko, a te same wskazówki dotyczące wysokości, pogody i pakowania, które obowiązują latem podczas wędrówek w tych okolicach, mają zimą jeszcze poważniejsze konsekwencje, gdy zamglenie oznacza zgubienie trasy, a nie tylko utratę widoku.

Wypożyczenie sanek

Miejsce	Typowa stawka dzienna	Uwagi
Baza w Bussalp	CHF 15-25	Nie trzeba wnosić sanek autobusem pocztowym
Grindelwald Grund (baza First)	CHF 15-25	Można połączyć z biletem na gondolę First
Sklepy sportowe w Grindelwaldzie	CHF 15-30	Szerszy wybór, w tym modele dla dzieci

Ceny różnią się w zależności od sklepu i sezonu, warto je potwierdzić w dniu wyjazdu - ceny w Szwajcarii się zmieniają, a taka strona jak ta starzeje się szybciej niż góra. Standardowe sanki do wypożyczenia to drewniany model w stylu Davos: sznur do kierowania przez przesuwanie ciężaru ciała i ciągnięcie stopami, bez hamulca w sensie, w jakim ma go rower. Kaski nie zawsze są wliczone w podstawową cenę wypożyczenia; warto zapytać, bo upadek na oblodzonym odcinku bez kasku to naprawdę zły sposób na zakończenie popołudnia. Pakiet narciarski dla początkujących z Interlaken do Grindelwaldu jest zbudowany wokół jazdy na nartach, a nie saneczkowania, ale to przydatne porównanie dla każdego, kto waha się między tymi dwiema aktywnościami: narciarstwo wymaga lekcji i wypożyczenia butów, nart i kijków, podczas gdy saneczkowanie niczego takiego nie wymaga i pozwala ruszyć w kilka minut po przyjeździe.

Technika w dziesięć minut

Sanki nie mają krawędzi, a w większości modeli do wypożyczenia - także hamulca. Wszystko sprowadza się do ciężaru ciała i tarcia.

• Skręcanie odbywa się przez pochylanie się w kierunku, w który chce się jechać, a przy ostrzejszych drewnianych saniach - delikatne pociąganie za odpowiednią stronę sznura. Przesterowanie to najczęstszy błąd początkujących - małe, wczesne korekty działają lepiej niż późna, gwałtowna interwencja.
• Hamowanie polega na wciskaniu obu pięt płasko w śnieg, z ciężarem cofniętym do tyłu, a nie na wbijaniu jednej stopy naraz, co ma tendencję do obracania sanek bokiem.
• Pozycja siedząca ma większe znaczenie, niż się wydaje. Warto siedzieć dalej z tyłu, niż wydaje się naturalne, i trzymać ciężar nisko; siedzenie z przodu utrudnia kontrolę nad sankami i ułatwia przewrócenie się na zakręcie.
• Odstęp między sankami powinien być hojny, o co najmniej jedną długość sanek większy, niż wydaje się to konieczne, bo droga hamowania na ubitym śniegu jest dłuższa, niż wygląda z pozycji stojącej.
• Czytanie trasy przed sobą - oblodzone fragmenty lśnią przy dobrym świetle nieco inaczej niż miękki śnieg, a wewnętrzna strona zakrętu to zwykle miejsce, gdzie lód tworzy się najpierw w wyniku powtarzanego hamowania.

Nic z tego nie wymaga lekcji. Większość ludzi radzi sobie z pierwszym przyzwoitym zjazdem już na pierwszych kilkuset metrach, na łagodniejszych odcinkach Bussalp lub dolnej połowy First, i dlatego te dwie trasy są rozsądnym punktem startowym, a nie górna część First czy Faulhorn.

Kiedy trasy są zamknięte

Trasy saneczkowe zamyka się z tych samych powodów, co kolejki linowe i koleje górskie w regionie: za mało śniegu, zbyt silny wiatr na wysokości albo odwilż, która zmienia szybki stok w gołą ziemię albo niebezpieczny lód. Wiosna i jesień przynoszą też zaplanowane przerwy techniczne na wyciągach obsługujących te trasy, w tym samym okresie, który opisuje przewodnik o otwarciu i zamknięciu kolei górskich. Częściowo lub całkowicie zamknięta trasa zdarza się na tyle często w niepewnym tygodniu śniegowym, że warto to sprawdzić na miejscu, najlepiej telefonicznie lub w stacji dolinowej, rano w dniu wyjazdu, zamiast polegać na harmonogramie ustalonym z wyprzedzeniem. Prywatna panoramiczna wycieczka pociągiem po Grindelwaldzie to rozsądna alternatywa na dzień, gdy trasy saneczkowe są zamknięte, ale pociągi wciąż kursują, bo pokrywa podobny obszar koleją.

Łączenie saneczkowania z resztą dnia

Popołudnia saneczkowe są na tyle krótkie - zwykle godzina lub dwie łącznie z dojazdem na górę - że łatwo połączyć je z czymś innym. Poranek w Grindelwaldzie samym w sobie, lunch w Grund lub Bussalp, a potem zjazd saneczkowy, dają pełny, ale niespieszny dzień. Dla rodzin, w których część jeździ na nartach, a część nie, Interlaken z dziećmi oraz narciarstwo w regionie Jungfrau opisują szerszy zestaw opcji dla reszty grupy, gdy jedna połowa saneczkuje. Wycieczka łącząca Grindelwald, Lauterbrunnen i Mürren sprawdza się dzień przed lub po wyprawie saneczkowej, bo obejmuje Lauterbrunnen i bezsamochodową wieś Mürren bez konieczności samodzielnego planowania połączeń. Mürren ma własne opcje narciarskie i saneczkowe, o których warto przeczytać w przewodniku narciarskim po Mürren i Schilthorn, a Wengen - druga bezsamochodowa wieś po stronie Lauterbrunnen - opisany w przewodniku narciarskim po Wengen i Lauberhorn ma podobne połączenie stoków i tras przyjaznych rodzinom.

Beatenberg, nad Jeziorem Thun, a nie w dolinie Grindelwald, ma własną, mniejszą scenę saneczkową związaną z kolejką linową na Niederhorn, opisaną w przewodniku po Niederhorn - rozsądna alternatywa na dzień, gdy strona Grindelwaldu jest zamknięta, a strona Beatenberg nie, ponieważ obie strony regionu nie zawsze mają identyczne warunki.

Transport bez komplikacji

Swiss Travel Pass lub regionalny Jungfrau Travel Pass obejmuje autobus pocztowy do Bussalp oraz gondolę First, co ma tu większe znaczenie niż przy jednorazowej wizycie w atrakcji, bo dzień z dwoma lub trzema przejazdami kolejką lub autobusem szybko sumuje się przy pełnej cenie biletu.

Ogólny przewodnik po Swiss Travel Pass zawiera pełną, aktualną listę opcji i cen. Po zmroku, albo po długim dniu na trasie Faulhorn, warto sprawdzić stronę kolejki linowe i koleje zębate wyjaśnione pod kątem godzin ostatniego zjazdu - spóźnienie się na ostatnią gondolę z First w dół to kosztowny problem z taksówką, a nie drobna niedogodność.

Na wieczór, który kończy się saneczkowaniem, zamiast się od niego zaczynać, przewodnik po après-ski w regionie Jungfrau opisuje, gdzie zjeść i się napić potem w samym Grindelwaldzie, a Interlaken zimą przedstawia szerszy obraz sezonowy dla osób bazujących w dolinie, a nie nocujących w Grindelwaldzie.

Saneczkowanie w pobliżu Grindelwaldu: pytania, które się pojawiają

Gdzie można saneczkować w pobliżu Grindelwaldu?

Główne trasy to Bussalp-Grindelwald (ok. 4 km), trasa Grindelwald First w dół do Bussalp lub doliny (do 15 km) oraz dłuższy i trudniejszy zjazd z Faulhorn. Sanki wypożycza się za około CHF 15-25 za dzień w stacjach dolinowych, a First organizuje oświetlone kuligi nocne w zimowe wieczory.

Czy muszę mieć własne sanki?

Nie. Sanki do wypożyczenia, zwykle drewniane w stylu Davos, ze sznurem i praktycznie bez hamulca, dostępne są u podnóża Bussalp, w Grindelwald Grund oraz przy stacji gondoli First za mniej więcej CHF 15-25 dziennie. Warto przywieźć własne tylko jeśli już takie posiadasz.

Jak trudna jest trasa saneczkowa Grindelwald First?

Górny odcinek od First do Bort uchodzi za najtrudniejszy, z ciasnymi zakrętami i wyraźnym spadkiem. Odcinek Bort-Grund jest łagodniejszy i odpowiedni dla sprawnych początkujących. Całkowity zjazd to około 15 km, jeśli pokona się całą trasę, a bliżej 3,5 km, jeśli zatrzyma się w Bort.

Czym jest zjazd saneczkowy z Faulhorn?

To długi, nieprzygotowany zjazd z grani Faulhorn, zwykle osiąganej pieszo lub na rakietach śnieżnych z Bussalp albo First, w dół do Bussalp. Ma około 15 km z dużą różnicą wysokości, nie jest oświetlony ani patrolowany tak jak przygotowany stok, i nie nadaje się na pierwszą próbę saneczkowania.

Czy w pobliżu Grindelwaldu odbywają się kuligi nocne?

Tak. First organizuje oświetlone wieczory saneczkowe w wyznaczone noce zimą, zwykle raz lub dwa razy w tygodniu, z ostatnim kursem gondoli wyznaczonym na zmierzch i oświetloną trasą aż do Bort lub Grund. Warto sprawdzić aktualny harmonogram na miejscu, bo zależy on od śniegu i dostępności personelu.

Co warto założyć i zabrać?

Nieprzemakalne spodnie liczą się bardziej niż ciepła kurtka, bo siedzi się nisko, blisko śniegu. Rękawice, czapka pod kaskiem, jeśli jest udostępniany, i buty z dobrą przyczepnością na dojście do startu. Okulary przeciwsłoneczne lub gogle na zjazdy dzienne, latarka czołowa przyda się na sesje nocne.

Czy dzieci mogą saneczkować na tych trasach?

Bussalp-Grindelwald oraz dolny odcinek First (Bort-Grund) sprawdzają się u dzieci wystarczająco dużych, by samodzielnie kierować sankami, zwykle od siódmego lub ósmego roku życia. Maluchy jadą na kolanach rodzica tylko na łagodnych odcinkach. Zjazd z Faulhorn nie jest przeznaczony dla dzieci.

Kiedy trwa sezon saneczkowy?

Zwykle od końca grudnia do marca, w zależności od śniegu. Trasy zamyka się po odwilży lub gdy podłoże robi się oblodzone i niebezpieczne zamiast szybkie, a harmonogram wyciągów i tras jest weryfikowany codziennie w niepewnych tygodniach. Warto zapytać w stacji dolinowej rano w dniu wyjazdu.